باوند بهپور: در این مجسمه‌، محصص به طور نامنتظره‌ای زایندگی و مادرانگی را می‌ستاید. استحکام مادر، پناه جثه‌ی کوچک کودک می‌شود و برهنگی، که در قاموس محصص نشانه‌ی ستایش است، رحمی باردار را در کانون نگاه قرار می‌دهد. ردای زن فاخرتر از آن است که چیزی از فقر و درماندگی با خود داشته باشد. این همان محصصی است که فیگور مادر یا ازدواج را در نقاشی‌هایی دیگر به سخره گرفته و مجسمه‌ای هم از سوفی فن اسنبک فیلم «نفرین شدگان» ویسکونتی (نمونه‌ای از مادر تمامیت‌خواه که پسرش به زور با او همبستر می‌شود) می‌سازد. با این حال، این مجسمه، مجسمه‌ی بسیار لطیف است که همچون آثار ظریف محصص، تماس کوچک و ظریفی با پایه پیدا می‌کند.

این حرمت نهادن به شأن حیات و زایندگی، اجازه‌ نمی‌دهد جهان آثار محصص را، به رغم سایه‌ی سنگین فاجعه، با کسی چون صادق هدایت مقایسه کنیم که مرگ برایش دغدغه‌ای دائم و جذاب ماند تا آن‌جا که به زندگی‌اش هم راه یافت. محصص تا لحظه‌ی آخر می‌ماند تا شاهد باشد و به مرگ هم در حد همان تماس کوچکی که با زندگی دارد و بدان معنا می‌دهد (و برپایه‌ی آن استوار می‌شود) اهمیت می‌دهد. معادل این اثر تجسمی او در حیطه‌ی کلام، شعری است که ترجمه کرده و در شماره‌ی ۱۹ مجله‌ی بخارا (بهمن ۱۳۷۹) به چاپ رسیده:

با این آواز نوزاد را به دنیا وارد می‌کنند
سرخپوستان omahaآمریکای شمالی

برای نیما آزمون

۱
ای شما! خورشید، ماه، ستارگانهمه‌ی شما که در آسمان می‌گردید،
خواهش می‌کنم، به من گوش دهید!
زندگی‌ای نو به میان‌تان آمده است.
تمنا می‌کنم قبول‌اش کنید!
راهش را هموار کنید، تا بتواند به بالای اولین تپه برسد.

۲
ای شما! بادها، ابرها، مههمه‌ی شما که در هوا می‌گردید،
خواهش می‌کنم به من گوش دهید!
زندگی‌ای نو به میان تان آمده است.
تمنا می‌کنم قبول‌اش کنید!
راهش را هموار کنید، تا بتواند به بالای دومین تپه برسد.

۳
ای شما! تپه‌ها، دره‌ها، رودها، دریاچه‌ها، درخت‌ها، سبزه‌ها، همه‌ی شما که بر زمین هستید
خواهش می‌کنم به من گوش دهید!
زندگی‌ای نو به میان‌تان آمده است.
تمنا می‌کنم قبول‌اش کنید!
راهش را هموار کنید تا بتواند به بالای سومین تپه برسد.

۴
ای شما! پرندگان بزرگ و کوچک، که در هوا می‌پرید،
ای شما! حیوانات بزرگ و کوچک که در جنگل منزل دارید،
ای شما، حشرات که در علف می‌خزید و زمین را سوراخ می‌کنید،
خواهش می‌کنم به من گوش دهید!
زندگی‌ای نو به میان‌تان آمده است.
تمنا می‌کنم قبول‌اش کنید!
راهش را هموار کنید تا بتواند به بالای چهارمین تپه برسد.

۵
ای شما! آسمانی‌ها، هوایی‌ها، زمینی‌ها،
خواهش می‌کنم همه به من گوش دهید!
زندگی‌ای نو به میان‌تان آمده است.
تمنا می‌کنم قبول‌اش کنید، همگی قبول‌اش کنید.
راهش را هموار کنید: این‌گونه خواهد توانست از چهارمین‌ تپه فراتر رود.

***

کتابی که محصص به عنوان مأخذ شعر ذکر کرده محصول همکاری یک انسان‌شناس و یک سرخپوست آمریکایی است. این عملاً نه یک شعر، بلکه بخشی از مراسمی بوده که در روز هشتم تولد یک نوزاد برای ورودش به جهان انجام می‌شده چرا که سرخپوستان اوماهایی، نوزاد را نه متعلق به قبیله و والدان، بلکه حیاتی جدید در جهان می‌دانسته‌اند که باید توسط جهان پذیرفته شود. محصص این توضیح را حذف کرده اما به صورتی بسیار فشرده در قالب یک عنوان در ابتدای شعر آورده است. خواننده می‌پندارد محصص این متن را خطاب به معاصران‌اش و درباره‌ی خود گفته است: جهانی که جا دارد برای امر نو جا باز کند و حامی‌اش باشد. «خواهش می‌کنم همه به من گوش دهید! تمنا می‌کنم قبول‌اش کنید!» آوانگاردیسم نمی‌تواند بی‌پدر و مادر ببالد. غرور نو، شکننده است.

متن اصلی شعر را از مأخذ محصص این‌جا و این‌جا ببینید.

The Omaha Tribe, Volume 1

By Alice Cunningham Fletcher, Francis La Flesche

فهرست مطالب پرونده‌ی بهمن محصص

• آثار

» نقاشی‌ها

لینک نویسنده موضوع
۳۹۹ کاترین ناهیدی فیگور بانداژ شده
۴۰۰ پیمان گرامی مینوتور و کودکان
۴۰۱ توکا ملکی نمای پنجره
۴۰۱ توکا ملکی مینوتور نشسته
۴۰۲ سپهر خلیلی مرد نشسته
۴۰۴ باوند بهپور طبیعت بی‌جان
۴۰۶ ایمان افسریان طبیعت بی‌جان
۴۱۰ هدا اربابی فیگور
۴۱۶ مرجان تاج‌الدینی فی‌فی از خوشحالی فریاد می‌کشد
۴۲۰ باوند بهپور کشتی
۴۲۲ بهمن کیارستمی کلاغ
۴۲۴ مرجان تاج‌الدینی سقوط ایکاروس
۴۲۵ علی گلستانه فیگور
۴۳۱ ژینوس تقی‌زاده مرد نشسته
۴۳۴ علیرضا رضایی مینوتور
۴۳۵ سپهر خلیلی مینوتور نشسته
۴۳۶ زرتشت رحیمی عقاب کور
۴۳۸ باوند بهپور طبیعت بی‌جان
۴۴۰ زروان روحبخشان مینوتور
۴۶۷ باوند بهپور آثار از‌میان‌رفته
۴۷۰ سپهر خلیلی مینوتور
۴۷۸ باوند بهپور پرتره‌ی مصدق
۴۸۹ باوند بهپور طبیعت بی‌جان
۴۹۲ مرجان تاج‌الدینی در کنار ساحل
۴۹۴ مرجان تاج‌الدینی  فیگور
۴۹۸ سپهر خلیلی امیرعباس هویدا
۵۰۰ زرتشت رحیمی کشتار ویتنام
۵۰۳ زرتشت رحیمی نقاشی انتزاعی
۵۰۹ زهرا جعفرپور در کنار ساحل
۵۱۰ زهرا جعفرپور رقص
۵۱۱ زهرا جعفرپور ماهیگیر
۵۱۲ زهرا جعفرپور The Virgin Merry
۵۱۳ زهرا جعفرپور  مینوتور در حال مرگ
۵۱۸ زهرا جعفرپور زوج
۵۱۹ باوند بهپور مرد
۵۲۸ باوند بهپور مرد نشسته
۵۳۲ سپهر خلیلی  عزای عمومی
۵۴۰ باوند بهپور طرفدار
۵۴۱ باوند بهپور مادر
 ۵۴۴ باوند بهپور پرتره‌ی نیما (۱۳۳۱)
۵۴۶ باوند بهپور بوف کور
۵۵۲ باوند بهپور زن چادری
۵۵۴ باوند بهپور خودنگاره‌های محصص
۵۵۵ باوند بهپور مقایسه‌ی ماهی‌های محصص
۵۶۳ باوند بهپور سه فیگور نقابدار
۵۶۶ مرجان تاج‌الدینی جنگ خلیج
۵۶۷ مرجان تاج‌الدینی حلبچه
۵۶۸ مرجان تاج‌الدینی ۱۷ شهریور
۵۷۲ مرجان تاج‌الدینی پرنده در کنار ساحل
۵۹۱ باوند بهپور بعد از نیمه‌شب آرام
۵۹۲ باوند بهپور بعد از نیمه‌شب آرام
۵۹۷ همایون عسکری سیریزی موتورسوار

» تصویرگری‌ها

۴۷۵ مرجان تاج‌الدینی روی جلد «نون والقلم»
۴۷۹ باوند بهپور خروس
۵۴۵ باوند بهپور پرتره‌ی نیما (۱۳۳۸)
۵۸۷ زهرا جعفرپور تصویرگری‌های محصص برای کتاب نیمایوشیج

» طراحی‌ها

۴۷۷ زهرا جعفرپور پرتره‌ی نیما (۱۳۳۱)
۴۸۳ باوند بهپور مرد نشسته
۴۸۷ باوند بهپور معاشقه
۵۲۲ باوند بهپور مرد بر پس‌زمینه‌ی سرخ
۵۴۵ باوند بهپور پرتره‌ی نیما (۱۳۳۸)

» کلاژها

۴۴۲ زرتشت رحیمی فریاد
۴۹۵ سپهر خلیلی فاجعه‌ی آفریقا
۴۹۷ سپهر خلیلی برای سومالی
۵۱۴ زهرا جعفرپور بازیگر پانتومیم
۵۲۵ پیمان گرامی حوا
۵۶۳ باوند بهپور سه فیگور نقابدار
۶۰۰ باوند بهپور برای مگریت
۶۰۱ باوند بهپور مراسم دوستانه‌ی عصرگاهی
۶۰۲ باوند بهپور خنده
۶۰۴ باوند بهپور آینه

» مجسمه‌ها

۴۰۱ توکا ملکی نشت نفت
۴۱۵ علیرضا رضایی فلوت‌نواز
۴۱۸ ثمیلا امیرابراهیمی زنی که آفتاب می‌گیرد
۴۲۷ مجید اخگر ماهی
۴۴۴ محمد قائد فلوت‌نواز
۵۰۲ علیرضا رضایی کشتی‌گیران
۵۰۵ باوند بهپور  بندباز
۵۰۸ باوند بهپور مقبره‌ی رضاشاه
۵۱۵ زهرا جعفرپور کشاورز
۵۱۶ زهرا جعفرپور لات
۵۱۷ زهرا جعفرپور جنگجو
۵۲۰ باوند بهپور فیگور
۵۲۱ باوند بهپور جعبه
۵۲۳ باوند بهپور کلاهخود
 ۵۲۶ باوند بهپور کشتی‌گیران
 ۵۲۸ باوند بهپور کشتی‌گیران
۵۴۲ باوند بهپور سوفی فن اسنبک
۵۴۳ باوند بهپور مادری
۵۴۷ باوند بهپور مارینو مارینی
۵۴۹ باوند بهپور فیگوری که لباس‌اش را بیرون می‌آورد
۵۵۰ باوند بهپور فرارسیدن بهار
۵۵۱ باوند بهپور عزادار
۵۵۸ باوند بهپور بندباز

• اسناد
» نامه‌ها

۴۴۵ متن و تصویر نامه‌ به احمدرضا احمدی ۱
۴۶۶ متن و تصویر نامه به احمدرضا احمدی ۲
۵۴۸ باوند بهپور نامه به ماهور احمدی
۵۸۶ متن و تصویر نامه‌های محصص به سهراب سپهری

» ویدئوها

۵۳۰ باوند بهپور/حسین حسینی چشم‌های محصص
۵۲۹ باوند بهپور/حسین حسینی نقاشی کردن محصص

» مقدمه‌‌ها

 ۴۸۶ زهرا جعفرپور مقدمه‌ی «صندلی‌ها»
۴۹۳ مرجان تاج‌الدینی مقدمه‌ی «ویکنت شقه‌شده»
۵۳۳ جوزپه سلواجی/مرجان تاج‌الدینی مقدمه‌ی کتاب اول محصص
 ۵۳۴ باوند بهپور مقدمه‌های کتاب‌های بهمن محصص

» مصاحبه با محصص

۵۸۳ مصاحبه با مجله‌ی «تلاش» (آذر ۱۳۴۷) باید پوسیدگی را از بین برد
۶۰۶ مصاحبه با مجله‌ی «آرش» (آبان ۱۳۴۳) گفت‌‌وشنودی با بهمن محصص نقاش
 ۶۰۳ مصاحبه در منزل احمدرضا احمدی (شهریور ۱۳۷۳) مصاحبه با بهمن محصص

» مصاحبه‌ با دیگران

۴۶۸ آیدین آغداشلو
۵۳۱ عباس مشهدی‌زاده
۶۰۹ جواد مجابی

» درباره‌ی محصص

۵۳۵ جواد مجابی بررسی آثار
۵۹۹ جلال‌ آل‌احمد به محصص و برای دیوار
۵۷۶ احمدرضا احمدی دریایی بی‌انتهاست که پایان ندارد
۶۰۵ جودت و پاکباز نقد نمایشگاه محصص

» گزین‌گویه‌ها

 ۶۰۸ از کتاب دوم محصص جملات قصار بهمن محصص

همه‌ی پست‌ها را این‌جا در کنار هم ببینید.